Bardzo się cieszę, że mogę dziś gościć w Krakowie – historycznym i kulturalnym sercu Polski. To miasto o bogatej tradycji, ale jednocześnie tętniące nowoczesnością i innowacyjnością. Tutaj można odczuć energię i dynamizm Polski – kraju, który z optymizmem patrzy w przyszłość. W tym aspekcie Chiny i Polska są do siebie podobne – oba nasze państwa w ostatnich dekadach dokonały imponujących reform i rozwoju, wkraczając obecnie w nowy etap modernizacji.

Obecnie Chiny zmierzają ku realizacji celu, jakim jest zasadnicza modernizacja kraju do 2035 roku. Niedawno przyjęto zalecenia dotyczące opracowania Piętnastego Planu Pięcioletniego (2026–2030). Chiny opracowują i wdrażają plany pięcioletnie od 1953 roku – obecny jest już piętnastym z kolei. Choć wiele państw na świecie tworzy plany rozwojowe, niewiele z nich wykazuje taką konsekwencję w realizacji planów długoterminowych, jak Chiny. Piętnasty Plan Pięcioletni ma kluczowe znaczenie dla rozwoju Chin w nadchodzących pięciu latach, ale jest również niezwykle istotny dla zrozumienia zrozumienia sytuacji rozwojowej Chin i znalezienia punktów wspólnych dla współpracy chińsko-polskiej. Dziś chciałbym, wychodząc od tego nowego planu pięcioletniego, opowiedzieć o obecnym stanie rozwoju Chin i perspektywach współpracy chińsko-polskiej.

I. Ocena 14. Planu Pięcioletniego: od ożywienia gospodarczego do stabilnego postępu

W ciągu ostatnich pięciu lat Chiny przeszły proces odbudowy gospodarki po pandemii oraz ponownego zrównoważenia jej struktury. W pierwszych czterech latach okresu „Czternastej Pięciolatki” gospodarka chińska utrzymywała średnioroczny wzrost na poziomie 5,5%, a do roku 2025 całkowity PKB ma osiągnąć 140 bilionów juanów. Wynik ten dowodzi odporności chińskiej gospodarki i tworzy solidną podstawę dla dalszego, wysokiej jakości rozwoju.

Co istotniejsze, w tym okresie Chiny przyspieszyły restrukturyzację gospodarczą, czyniąc z innowacji główną siłę napędową. Dynamicznie rozwijały się branże wysokich technologii, gospodarka cyfrowa i sektor zielonej energii. Osiągnięcia w walce z ubóstwem zostały utrwalone, a systemy edukacji, opieki zdrowotnej i emerytalnej – udoskonalone. Chiny konsekwentnie poszerzały otwartość instytucjonalną, wspierały handel wielostronny i współtworzyły inicjatywę „Pasa i Szlaku”, która stała się drogą do wspólnego dobrobytu. Krąg państw objętych jednostronnym zniesieniem wiz nieustannie się poszerza i obejmuje już 48 krajów.

Niedawno strona chińska ogłosiła przedłużenie polityki ruchu bezwizowego wobec Polski i kilku innych państw do końca 2026 roku. Obywatele Polski mogą podróżować do Chin w celach biznesowych, turystycznych, rodzinnych czy naukowych na okres do 30 dni bez konieczności uzyskania wizy. To kolejny krok w kierunku ułatwienia kontaktów między naszymi narodami.

II. Pozycjonowanie 15. Planu Pięcioletniego: od kładzenia fundamentów do zbierania owoców

Jeśli porównamy realizację celu, jakim jest osiągnięcie nowoczesności do roku 2035, do maratonu, to okres „Czternastej Pięciolatki” był startem, „Szesnastej” – finiszem, a „Piętnasta Pięciolatka” (2026–2030) to środkowy, najtrudniejszy odcinek wymagający wytrwałości i konsekwencji.

Zgodnie z planem, do 2035 roku chiński PKB per capita wzrośnie z 10,5 tys. USD w 2020 roku do 30 tys. USD, czyli prawie trzykrotnie. W latach 2026–2030 średnioroczny wzrost gospodarczy ma utrzymywać się na poziomie powyżej 4%, przy jednoczesnej poprawie jakości rozwoju.

15. Plan Pięcioletni wyznacza siedem głównych celów:

Po pierwsze, gospodarka o wyższej jakości. Priorytetem nie jest już samo tempo wzrostu, ale jego stabilność, innowacyjność i zrównoważony charakter.

Po drugie, silniejsza i bardziej niezależna nauka i technologia. Przełomy w kluczowych dziedzinach, takich jak sztuczna inteligencja, odnawialne źródła energii czy biotechnologia, mają wzmocnić potencjał innowacyjny Chin.

Po trzecie, głębsze reformy rynkowe. Rynek ma stać się bardziej otwarty i przejrzysty, dając przedsiębiorstwom i obywatelom szersze możliwości rozwoju.

Po czwarte, bardziej otwarte i nowoczesne społeczeństwo. Podniesienie poziomu edukacji, kultury i usług społecznych ma sprawić, że społeczeństwo stanie się bardziej tolerancyjne i różnorodne.

Po piąte, lepsze warunki życia obywateli. Wzrost dochodów oraz poprawa opieki zdrowotnej, edukacji i warunków mieszkaniowych.

Po szóste, bardziej zielone środowisko. Rozwój czystej energii, ograniczenie zanieczyszczeń i ochrona przyrody mają uczynić miasta bardziej przyjaznymi do życia.

Po siódme, większe bezpieczeństwo narodowe. Wzmocnienie zabezpieczeń w obszarze energetyki, gospodarki i cyberprzestrzeni ma zagwarantować stabilność społeczną.

III. Niedawno rząd polski ogłosił „Strategię Rozwoju Polski do 2035 roku” oraz „Plan działań na lata 2026–2029”. Porównując plany rozwojowe naszych krajów, widać wiele punktów wspólnych – zarówno w filozofii, jak i w priorytetach rozwoju. W szczególności w dziedzinach takich jak innowacje technologiczne, transformacja energetyczna, cyfryzacja, edukacja i wymiana kulturalna istnieje ogromny potencjał współpracy.

W sferze nauki i badań Chiny budują światowej klasy centra innowacji technologicznych. Powstaje coraz więcej międzynarodowych laboratoriów i projektów badawczo-rozwojowych w dziedzinie sztucznej inteligencji, czystej energii i nauki o materiałach. Polska ma silne zaplecze nauk podstawowych i dobrą infrastrukturę badawczą. Warto, aby uczelnie, instytuty i przedsiębiorstwa innowacyjne z obu krajów pogłębiały kontakty i poszukiwały wspólnych projektów.

W zakresie transformacji energetycznej Chiny intensywnie rozwijają sektor energii odnawialnej, magazynowania energii, pojazdów elektrycznych oraz systemu handlu emisjami. Coraz więcej przedsiębiorstw europejskich, w tym polskich, współpracuje z chińskimi partnerami w dziedzinie zielonych technologii i niskoemisyjnych łańcuchów dostaw. Współpraca chińsko-europejska w tym obszarze ma ogromny potencjał.

W dziedzinie cyfryzacji Chiny są światowym liderem w infrastrukturze cyfrowej, modelach sztucznej inteligencji i handlu elektronicznym. Polska również dynamicznie rozwija swój sektor cyfrowy. Oba kraje mogą szukać synergii technologicznych, kapitałowych i rynkowych, aby realizować wspólne przedsięwzięcia.

W obszarze edukacji i wymiany kulturalnej coraz więcej zagranicznych studentów wybiera studia w Chinach, korzystając z programów podwójnych dyplomów, staży i wymian. Instytut Konfucjusza i Ambasada Chin będą nadal wspierać tego rodzaju inicjatywy i budować platformy dla kontaktów międzyludzkich.

IV. Spoglądając wstecz na ponad siedemdziesięcioletnią historię przyjaźni chińsko-polskiej, widzimy, że mimo zmian w otoczeniu międzynarodowym współpraca naszych krajów nieprzerwanie się rozwija. Jestem przekonany, że Chiny i Polska mają mądrość, pewność i zdolność, by dalej umacniać swoje partnerstwo i poszerzać współpracę. Tak jak głosi temat naszego spotkania – poprzez otwartość, dialog i współdziałanie możemy lepiej zjednoczyć nasze siły rozwojowe i wspólnie osiągnąć nowe sukcesy.