Podczas Światowej Konferencji Sztucznej Inteligencji 2025 oraz towarzyszącego jej spotkania wysokiego szczebla dotyczącego międzynarodowego zarządzania sztuczną inteligencją ogłoszono „Plan działania na rzecz globalnego zarządzania sztuczną inteligencją”. Poniżej pełna treść dokumentu:
Plan działania na rzecz globalnego zarządzania sztuczną inteligencją
Sztuczna inteligencja to nowy obszar rozwoju ludzkości, stanowiący kluczową siłę napędową kolejnej fali rewolucji technologicznej i przemysłowej. Może również stać się międzynarodowym dobrem publicznym, przynoszącym realne korzyści całemu światu. Sztuczna inteligencja otwiera przed nami bezprecedensowe możliwości, ale wiąże się też z nowymi, poważnymi wyzwaniami i zagrożeniami. W erze inteligentnych technologii tylko wspólnym wysiłkiem możemy w pełni wykorzystać jej potencjał, dbając jednocześnie o to, by jej rozwój był bezpieczny, niezawodny, kontrolowany i sprawiedliwy. To warunek konieczny, by skutecznie realizować zobowiązania zawarte w „Pakcie na rzecz przyszłości” ONZ oraz jego załączniku – „Globalnym Pakcie Cyfrowym” – i wspólnie budować cyfrową oraz inteligentną przyszłość, która będzie inkluzywna, otwarta, zrównoważona, sprawiedliwa, bezpieczna i godna zaufania.
W związku z tym przedstawiamy „Plan działania na rzecz globalnego zarządzania sztuczną inteligencją” i apelujemy do wszystkich stron o podjęcie skutecznych działań oraz wspólne zaangażowanie na rzecz rozwoju i odpowiedniego zarządzania sztuczną inteligencją na świecie, kierując się zasadami działania na rzecz dobra ludzi, poszanowania suwerenności, promowania rozwoju, zapewniania bezpieczeństwa i kontroli, a także sprawiedliwości, inkluzywności oraz otwartej współpracy.
1. Wspólne wykorzystanie szans, jakie niesie sztuczna inteligencja. Apelujemy do wszystkich stron – rządów, organizacji międzynarodowych, przedsiębiorstw, instytutów badawczych, organizacji pozarządowych oraz obywateli – o aktywne zaangażowanie i współpracę na rzecz przyspieszenia rozwoju infrastruktury cyfrowej, wspólne poszukiwanie przełomowych innowacji w dziedzinie sztucznej inteligencji oraz promowanie jej powszechnego zastosowania na całym świecie. Celem jest maksymalne wykorzystanie potencjału AI w napędzaniu globalnego rozwoju gospodarczego i społecznego, realizacji Agendy ONZ na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 oraz stawianiu czoła najważniejszym wyzwaniom współczesnego świata.
2. Wspieranie innowacyjnego rozwoju sztucznej inteligencji. Kierując się duchem otwartości i współdzielenia, zachęcamy do odważnych eksperymentów i eksploracji oraz do tworzenia różnorodnych międzynarodowych platform współpracy naukowej i technologicznej, a także budowania sprzyjającego innowacjom otoczenia politycznego. Opowiadamy się za lepszą koordynacją polityk i regulacji, wspieraniem współpracy technologicznej oraz transferu wyników badań, a także za usuwaniem barier technologicznych. Wspólnie dążmy do przełomowych innowacji i trwałego rozwoju technologii AI, intensywnie eksplorując otwarte scenariusze zastosowań „AI+” i podnosząc poziom globalnej innowacyjności oraz rozwoju w tej dziedzinie.
3. Wspieranie wykorzystania sztucznej inteligencji do wsparcia różnych sektorów gospodarki. Opowiadamy się za wykorzystaniem sztucznej inteligencji w przemyśle, konsumpcji, handlu, ochronie zdrowia, edukacji, rolnictwie, walce z ubóstwem oraz w innych obszarach. Promujmy szerokie zastosowanie sztucznej inteligencji w obszarach takich jak autonomiczne pojazdy czy inteligentne miasta, aby tworzyć różnorodny i pozytywny ekosystem na rzecz dobra społecznego. Rozwijajmy inteligentną infrastrukturę oraz jej dostępność, angażujmy się w międzynarodową współpracę dotyczącą zastosowania AI, wymieniajmy się najlepszymi praktykami i wspólnie poszukujmy sposobów na pełne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji w celu wsparcia gospodarki realnej.
4. Przyspieszenie rozwoju infrastruktury cyfrowej. Postulujemy intensyfikację budowy globalnej infrastruktury czystej energii, sieci nowej generacji, inteligentnej mocy obliczeniowej oraz centrów danych. Konieczne jest także doskonalenie interoperacyjnych struktur infrastruktury cyfrowej i AI, a także tworzenie jednolitych standardów w zakresie mocy obliczeniowej. Zachęcamy do wspierania krajów – zwłaszcza z Globalnego Południa – w rozwoju technologii i usług związanych ze sztuczną inteligencją, zgodnie z ich uwarunkowaniami i potrzebami. Naszym celem jest umożliwienie tym państwom rzeczywistego dostępu do AI i jej praktycznego wdrażania oraz wspólna promocja inkluzywnego, powszechnego i zrównoważonego rozwoju tej technologii.
5. Tworzenie różnorodnego i otwartego ekosystemu innowacji. Proponujemy pełniejsze wykorzystanie potencjału różnych podmiotów – rządów, środowisk naukowych, przemysłowych oraz istniejących mechanizmów współpracy – w celu wspólnego wspierania międzynarodowej wymiany i dialogu w zakresie zarządzania sztuczną inteligencją. Opowiadamy się za tworzeniem transnarodowych społeczności open source oraz budową bezpiecznych i niezawodnych otwartych platform. Wspieramy swobodne udostępnianie zasobów bazowych, aby zniwelować bariery w praktycznym wykorzystaniu innowacji, ograniczyć dublowanie inwestycji oraz marnowanie zasobów, a zarazem zwiększyć dostępność i inkluzywność usług opartych na AI. Zachęcamy do rozwijania systemów open source zgodnych z obowiązującymi regulacjami, doprecyzowania i wdrażania wytycznych dotyczących bezpieczeństwa technologicznego w ramach społeczności open source, a także do udostępniania dokumentacji technicznej i interfejsów API. Popieramy również rozwój interoperacyjnych i kompatybilnych rozwiązań w łańcuchach dostaw oraz zapewnienie swobodnego przepływu niewrażliwych zasobów technologicznych.
6. Aktywne wsparcie dla dostępu do wysokiej jakości danych. Rozwój sztucznej inteligencji powinien opierać się na danych wysokiej jakości, dlatego proponujemy zacieśnienie współpracy na rzecz legalnego, uporządkowanego i swobodnego przepływu danych, a także powołanie globalnych mechanizmów i platform służących ich udostępnianiu. Wspólnie twórzmy wysokiej jakości zbiory danych, które będą solidnym fundamentem dla rozwoju technologii AI. Jednocześnie akcentujemy potrzebę ochrony prywatności i bezpieczeństwa danych oraz zwiększania różnorodności korpusów językowych i zbiorów treningowych wykorzystywanych w systemach sztucznej inteligencji. Dążmy do eliminowania uprzedzeń i dyskryminacji, wspierając i chroniąc różnorodność zarówno ekosystemu AI, jak i całej ludzkiej cywilizacji.
7. Skuteczne reagowanie na wyzwania energetyczne i środowiskowe. Proponujemy promowanie idei „zrównoważonej sztucznej inteligencji” poprzez wspieranie innowacyjnych, zasobooszczędnych i przyjaznych dla środowiska modeli rozwoju AI. Postulujemy wspólne opracowanie standardów efektywności energetycznej i zużycia wody dla systemów AI oraz upowszechnianie zielonych technologii obliczeniowych, takich jak energooszczędne chipy czy wydajne algorytmy. Zachęcamy do międzynarodowego dialogu i współpracy w zakresie ograniczania zużycia energii przy rozwijaniu technologii AI, w celu wspólnego poszukiwania najlepszych rozwiązań. Popieramy wykorzystywanie sztucznej inteligencji w transformacji ekologicznej, działaniach na rzecz klimatu oraz ochronie bioróżnorodności. Opowiadamy się za intensyfikacją międzynarodowej współpracy w tych obszarach, za szerszym wdrażaniem rozwiązań opartych na AI oraz za wymianą sprawdzonych praktyk.
8. Promowanie wspólnego podejścia do standardów i norm. Opowiadamy się za wspieraniem dialogu między krajowymi instytucjami normalizacyjnymi oraz nawołujemy do zacieśnienia współpracy w ramach międzynarodowych organizacji standaryzacyjnych, takich jak Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU), Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) czy Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (IEC). Podkreślamy znaczenie zaangażowania sektora przemysłowego i apelujemy o przyspieszenie prac nad tworzeniem oraz aktualizacją norm technicznych w kluczowych obszarach, takich jak bezpieczeństwo, przemysł i etyka. Postulujemy ustanowienie naukowych, przejrzystych i otwartych ram regulacyjnych dla rozwoju sztucznej inteligencji. Wzywamy również do aktywnego zwalczania algorytmicznej stronniczości, wyważenia postępu technologicznego z zarządzaniem ryzykiem i kwestiami etyki społecznej oraz do promowania inkluzywności i interoperacyjności systemu standardów.
9. Wzmacnianie konsensusu dotyczącego standardów i norm. Publiczne instytucje w różnych krajach powinny pełnić rolę liderów i wzorów w zakresie wykorzystania oraz zarządzania AI, priorytetowo wdrażając niezawodne rozwiązania w obszarach takich jak opieka zdrowotna, edukacja czy transport, a także wzmacniając międzynarodową wymianę i współpracę. Równocześnie niezbędne jest regularne ocenianie bezpieczeństwa tych systemów oraz poszanowanie praw własności intelektualnej, w tym patentów i praw autorskich do oprogramowania. Sektor publiczny powinien również skrupulatnie przestrzegać przepisów dotyczących ochrony danych osobowych i prywatności, aktywnie wspierać legalny i uporządkowany obrót danymi treningowymi oraz promować zgodne z prawem i otwarte wykorzystanie danych, co przyczyni się do podniesienia jakości zarządzania publicznego i świadczonych usług.
10. Skuteczne zarządzanie bezpieczeństwem sztucznej inteligencji. Należy systematycznie przeprowadzać ocenę ryzyka związanego ze sztuczną inteligencją oraz wdrażać ukierunkowane środki zapobiegawcze i działania naprawcze, tworząc powszechnie akceptowane ramy zarządzania bezpieczeństwem. Konieczne jest wprowadzenie kategoryzacji i hierarchizacji zarządzania ryzykiem, opracowanie systemu testowania i oceny zagrożeń oraz promowanie wymiany informacji o zagrożeniach i mechanizmów reagowania kryzysowego. Powinniśmy doskonalić standardy ochrony danych i prywatności oraz wzmacniać bezpieczeństwo na etapach pozyskiwania danych treningowych, tworzenia modeli i innych procesów. Warto zwiększać inwestycje w badania i rozwój technologii, wdrażać zasady bezpiecznego tworzenia systemów oraz podnosić poziom wyjaśnialności, przejrzystości i bezpieczeństwa AI. Należy również badać możliwości wprowadzenia systemów zarządzania umożliwiających śledzenie usług sztucznej inteligencji, aby zapobiegać niewłaściwemu i nieuprawnionemu wykorzystaniu technologii AI. Popieramy tworzenie otwartych platform do wymiany najlepszych praktyk oraz rozwijanie międzynarodowej współpracy na rzecz globalnego zarządzania bezpieczeństwem sztucznej inteligencji.
11. Wspólne wdrażanie Globalnego Paktu Cyfrowego. Opowiadamy się za aktywnym realizowaniem zobowiązań wynikających z Paktu dla Przyszłości ONZ oraz jego załącznika — Globalnego Paktu Cyfrowego. Należy opierać się na ONZ jako głównym forum współpracy, dążąc do wspierania krajów rozwijających się w redukcji cyfrowych nierówności oraz osiąganiu sprawiedliwego i inkluzywnego rozwoju. Warto promować budowę niedyskryminującego, sprawiedliwego i wielostronnego globalnego systemu zarządzania cyfrowego, opartego na poszanowaniu prawa międzynarodowego, suwerenności państw oraz różnic rozwojowych. Należy również wspierać powołanie i szybkie uruchomienie Międzynarodowego Panelu Naukowego ds. Sztucznej Inteligencji oraz Globalnego Dialogu w sprawie Zarządzania AI w ramach ONZ, a także prowadzić merytoryczne dyskusje na temat globalnego zarządzania sztuczną inteligencją, ze szczególnym uwzględnieniem promowania jej bezpiecznego, sprawiedliwego i powszechnego rozwoju.
12. Wzmocnienie współpracy międzynarodowej w zakresie budowy potencjału AI. Międzynarodowa współpraca w zakresie budowania potencjału AI powinna zajmować kluczowe miejsce w globalnym programie zarządzania sztuczną inteligencją. Należy zachęcać wiodące kraje w dziedzinie AI do wspierania krajów rozwijających się poprzez konkretne działania, takie jak współpraca przy budowie infrastruktury AI, tworzenie wspólnych laboratoriów, ustanawianie platform wzajemnego uznawania ocen bezpieczeństwa, organizowanie szkoleń i programów edukacyjnych, prowadzenie wydarzeń łączących podaż i popyt w branży AI oraz wspólne tworzenie wysokiej jakości zbiorów danych i korpusów językowych. Powinniśmy wspólnie podnosić świadomość i kompetencje społeczeństwa w zakresie AI, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony i wzmacniania praw cyfrowych oraz dostępu do technologii kobiet i dzieci, a także dążyć do zmniejszania nierówności cyfrowych.
13. Budowa inkluzywnego modelu zarządzania z udziałem różnych interesariuszy. Należy wspierać tworzenie inkluzywnych platform zarządzania opartych na dobru publicznym, angażujących szerokie grono podmiotów. Powinniśmy zachęcać firmy z branży AI ze wszystkich krajów do dialogu i wymiany doświadczeń, promować wzajemne uczenie się na przykładach zastosowań w różnych dziedzinach AI oraz wspierać rozwój innowacji, wdrożeń oraz współpracę w zakresie etyki i bezpieczeństwa w konkretnych obszarach i scenariuszach. Warto także wspierać think tanki i międzynarodowe fora w tworzeniu globalnych i regionalnych platform wymiany i współpracy, które zapewnią stały dialog techniczny i polityczny między badaczami, deweloperami oraz organami zarządzającymi AI na całym świecie.